Κείμενα – φωτογραφίες: Omorfa Taxidia
Συνεχίζουμε το οδοιπορικό μας στα παραδοσιακά χωριά της Νάξου. Μέτα το Χαλκί και την Απείρανθο φτάνουμε στο Φιλώτι. Είναι το μεγαλύτερο χωριό της Νάξου και από τα μεγαλύτερα των Κυκλάδων, με περίπου 1500 μόνιμους κατοίκους. Πρόκειται για ημιορεινό χωριό στην κεντρική Νάξο, στους πρόποδες του όρους Ζας, σε υψόμετρο 400 περίπου μέτρων και σε απόσταση 18 χλμ. από τη Χώρα.
Η πρώτη στάση είναι στην πλατεία του χωριού με τα γραφικά καφενεία και τον αιωνόβιο Πλάτανο να ρίχνει την ευεργετική σκιά του. Αξιοθέατα του χωριού είναι το Λαογραφικό-Εκκλησιαστικό Μουσείο, ο ναός της Παναγίας της Φιλοτίτισσας, ο Ενετικός Πύργος, άλλα και τα πλακόστρωτα σοκάκια, με τα παραδοσιακά σπίτια και τις λουλουδιασμένες αυλές.
Ωστόσο εμείς κατευθυνόμαστε στην Γειτονιά του Φασολά που κάποτε ήταν το εμπορικό και κοινωνικό κέντρο του χωριού. Πήρε το όνομά της από την ομώνυμη περιοχή που βρίσκεται στον Κάμπο της Χίου, απ’ όπου το 1822, μετά την καταστροφή της Χίου, ήρθε στο Φιλώτι κατατρεγμένος ο 14χρονος πρόσφυγας που άκουγε στο όνομα Αντώνης Παγίδας.
Όταν κατασκευάστηκε ο επαρχιακός δρόμος που συνέδεε τη Χώρα με την Απείρανθο, η Γειτονιά του Φασολά έχασε τον κεντρικό ρόλο που είχε στη Φιλώτι, καθώς τα μαγαζιά μεταφέρθηκαν στο κεντρικό πλέον “αμαξωτό” δρόμο.
Εδώ και κάποια χρόνια, ένας ντόπιος που έχει ρίζες στην οικογένεια του μικρού πρόσφυγα Αντώνη Παγίδα, αποφάσισε να ξαναζωντανέψει τη Γειτονιά του Φασολά, αυτή τη φορά αναβιώνοντας αυτό που ήταν στον 19ο αιώνα μέχρι τα μισά του εικοστού.
Πρόκειται για τον Νικόλαο Μουστάκη που αφού ολοκλήρωσε την επαγγελματική του σταδιοδρομία έκτος Νάξου, επέστρεψε στο νησί και ξεκίνησε την αναβίωση των παλαιών καταστημάτων της Γειτονιάς του Φασολά, εκπληρώνοντας ένα χρέος στον τόπο του και τους προγόνους του.
Ξαναέφτιαξε όπως ήταν το Σιδηρουργείο του Γιώργου τ’ Αντώνη «ο Κηδαλίων», το Κουρείο «του Τσακά», το Μπακάλικο «του Σμιλομιχάλη», το Καφενείο «του Μανωλαρά», το Ραφείο “η Κομψότης” του Βασίλη του Μανιού και το ξυλουργείο. Μπαίνοντας μέσα στο καθένα νιώθεις πως λειτουργούν ακόμη καθώς βλέπεις την ίδια αισθητική, τα ίδια εργαλεία, τα ίδια υλικά, τα ίδια προϊόντα όπως εκείνα της εποχής που εκπροσωπούν. Κάτι δηλαδή σας ένα ανοιχτό μουσείο για τη ζωή στο χωριό δυο αιώνες πριν.
Ο επισκέπτης αφού δει με τον πιο ζωντανό και παραστατικό τρόπο πως ήταν κάποτε τα βασικά καταστήματα για την λειτουργία ενός χωρίου, μπορεί να κάτσει στον καφενείο, το μόνο από τα αναβιωμένα καταστήματα που λειτουργεί κανονικά και να απολαύσει τον καφέ του. Να ακούσει απίστευτες ιστορίες για τη Γειτονιά του Φασολά, για κάθε ένα κατάστημα και επάγγελμα ξεχωριστά, που όλες μαζί συνθέτουν την πλούσια ιστορία του χωριού.
Η επίσκεψη στα αναβιωμένα καταστήματα είναι δωρεάν.
Info…
Στη Νάξο πήγαμε στα πλαίσια ενός fam trip που οργάνωσε το τουριστικό γραφείο της Θεσσαλονίκης Mentor Travel Specialists. Το όμορφο νησί των Κυκλάδων αποτελεί βασικό προορισμό στο καλοκαιρινό πρόγραμμα του Mentor, με εξαήμερα αεροπορικά προγράμματα με απευθείας πτήσεις από Θεσσαλονίκη.
Το fam trip πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία της Aegean που συνδέει απευθείας τη Θεσσαλονίκη με τη Νάξο τρεις φορές την εβδομάδα.
