Κείμενο – φωτογραφίες: Γιώργος Κτενίδης – συνοδός εκδρομών

Είναι πραγματικά ιδιαίτερη τιμή, να περιπλανιέται κάποιος στης γης τον κάθε τόπο. Ο καθένας μοναδικός, με τα δικά του χαρακτηριστικά, ομορφιά, στοιχεία και χαρακτήρα.
Βρέθηκα λοιπόν στην Αντίμπ, τη Σοφία-Αμφίπολη, όπως την αναγράφουν οι πινακίδες, πλησιάζοντας την…στο παρελθόν ελληνική αποικία. Στα νεότερα όμως χρόνια, φιλοξένησε μια σημαντική λογοτεχνική μορφή της πατρίδας μας, το Νίκο Καζαντζάκη, με τη σύζυγό του Ελένη, από το 1948, μέχρι το 1957, όταν νικημένος από τη λευχαιμία, άφησε την τελευταία του πνοή.
Η Ελλάδα είχε βαθιά πληγώσει τον άνθρωπο που ξεχείλιζε από αγάπη για την πατρίδα του και τους συνανθρώπους του. Την Ελλάδα και την ιδιαίτερη πατρίδα του την Κρήτη την πήρε μαζί του μέσα στην καρδιά, όταν εγκαταστάθηκε στην Αντίμπ, και στην ησυχία αυτού του φιλόξενου, ειρηνικού τόπου, το θεριό ημέρεψε.
Είναι ο τόπος, όπου προβάλλεται όλη η σύγχρονη τέχνη, σε όλες τις μορφές της: Πικάσο, Ματίς, Σαγκάλ, Κοκτό, Λε Κορμπιζιέ, πέρασαν κάποτε ένα μέρος της ζωής τους σε τόπους της Γαλλικής Ριβιέρας. Καθώς πηγαίνεις εκεί, ερχόμενος από την Ιταλία, ο δρόμος γίνεται μια στενή λωρίδα ανάμεσα στο απόκρημνο βουνό και τη θάλασσα. Και από τη μια, η απεραντοσύνη της γαλάζιας θάλασσας, από την άλλη τα απόκρημνα βράχια, που πολλές φορές θυμίζουν τους κατακόρυφους βράχους των Δελφών, καθώς στέκονται σε ισορροπία, με τη θέληση των θεών, ανάμεσα στον ουρανό και στους ανθρώπους.
Μυριάδες λουλούδια στολίζουν τα παρτέρια και τα πάρκα, όλα ωραία ταχτοποιημένα, ταιριαστά, ενώ στα υψώματα βασιλεύουν τα πεύκα που απεγνωσμένα επιμένουν να κρατιούνται όρθια, βυζαίνοντας τα σπλάχνα της πέτρας. Και όπου αφήνουν ακανόνιστα κενά, τα καταλαμβάνουν κήποι, μικροί οι περισσότεροι.
Στο σημείο που ήταν το σπίτι του, τα περιμετρικά τείχη περικλείουν την παλιά πόλη, στο πανέμορφο στενό σοκάκι Ντι Μπα Καστελέ, γεμάτο λουλούδια που σε καλωσορίζουν από παντού. Μικρά, ταπεινά σπιτάκια, όπως ταιριάζει στη συνοικία όπου έζησε εκείνος που έγραψε τον Φτωχούλη του Θεού.
Σαν σφιχταγκαλιασμένες φίλες, κληματαριές, ενώνουν τις δύο σειρές των σπιτιών και προσφέρουν που και που, έναν καλοδεχούμενο ίσκιο. Το μικρό χωριουδάκι του τότε, που με τις οχυρώσεις και την ανοιχτή θέα στη θάλασσα του θύμιζε το Ηράκλειο, έγραψε το 1948 το θεατρικό, Σόδομα και Γόμορρα, και την πρώτη γραφή του, Ο Χριστός ξανασταυρώνεται.
Την επόμενη χρονιά θα γράψει τις Αδερφοφάδες, και δύο ακόμη θεατρικά έργα. Το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, αρχίζει ένα από τα κορυφαία του μυθιστορήματα, Τον καπετάν Μιχάλη.
Τα χρόνια στην Αντίμπ, είναι χρόνια δημιουργικά. Τον Απρίλιο του 1956 τελειώνει την πρώτη γραφή της, Αναφορά στον Γκρέκο, και το Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, αρχίζει να τον ξαναδουλεύει.
Η Μελίνα Μερκούρη, η οποία είχε επισκεφθεί εκείνο το διάστημα παρέα με τον Ζυλ Ντασέν τον Νίκο Καζαντζάκη, είχε περιγράψει έναν περίπατο που είχαν κάνει οι τρεις τους περιμετρικά των τειχών της Αντίμπ: «Ο άνθρωπος που υποτίθεται ότι ήταν τόσο άρρωστος (σημ. βρισκόταν σε προχωρημένη κατάσταση λευχαιμίας) ήταν ισάξιος πεζοπόρος του Ντασέν. Αγωνιζόμουν για να τους προλάβω. Έκαναν όλο το γύρο των οχυρών της Αντίμπ. Ο Καζαντζάκης μιλούσε για την Ελλάδα μ’ αγάπη και πάθος. Κατάλαβα πόσο δύσκολη έπρεπε να είναι η εξορία του, αλλά δεν μπορούσε ν’ ανεχθεί τους Έλληνες που παρέδωσαν τη χώρα τους στον ξένο έλεγχο, στο ξένο χρήμα και που αποκτούσαν ξενικούς τρόπους. Η ομιλία του ήταν γεμάτη εικόνες. Πολύ ποιητικές και πολύ κρητικές. Οι Κρητικοί είναι λίγο υπεράνθρωποι. Προκαλούν τους Θεούς κι ανεβαίνουν σε βουνοκορφές».

 

Subscribe
Ειδοποίηση για
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments