Κείμενο – φωτογραφίες: Omorfa Taxidia
Στην νεότερη ιστορία της χώρας μας, κάποιες πολύ σημαντικές σελίδες γράφτηκαν στην περιοχή του Νομού Κιλκίς. Δεν είναι μόνο η Μάχη του Κιλκίς στον Β’ Βαλκανικό πόλεμο που η νικηφόρα εξέλιξη της μεγάλωσε την επικράτεια της χώρας μας και εδραίωσε την Μακεδονία ως Ελληνική, και στην οποία αναφερθήκαμε σε πρόσφατη ανάρτηση.
Είναι και οι μεγάλες μάχες που έγιναν κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου (1915–1918). Τότε το Κιλκίς αποτελούσε τμήμα του Μακεδονικού Μετώπου, μιας αιματηρής αλλά συχνά «ξεχασμένης» σελίδας της παγκόσμιας ιστορίας.
Το έδαφος του ποτίστηκε από τόνους αίματος χιλιάδων νέων ανθρώπων διαφόρων εθνικοτήτων, καθώς τις συμμαχικές δυνάμεις σχημάτιζαν στρατιώτες από τις χώρες της Βρετανικής Κοινοπολιτείας, τη Γαλλία και άλλες χώρες, πολλοί από τους οποίους δεν ήξεραν που βρίσκονται και για πιο λόγο πολεμούσαν. Μαζί τους πολέμησαν επίσης πολλοί Έλληνες στρατιώτες.
Και σχεδόν όσοι σκοτωθήκαν ή τραυματιστήκαν στις πολύνεκρες μάχες άλλοι τόσοι πεθάναν από τις ασθένειες που τότε θέριζαν. Οι περισσότεροι από ελονοσία
Σήμερα σε πολλές περιοχές του Νόμου Κιλκίς υπάρχουν μνημεία και στρατιωτικά νεκροταφεία από εκείνη την περίοδο.
Στην περιοχή της Δοϊράνης υπάρχει το βρετανικό στρατιωτικό κοιμητήριο και σε κοντινή απόσταση το ελληνικό. Στην κορυφή του λόφου πάνω από την Λίμνη της Δοϊράνης δεσπόζει το Μνημείο της Δοϊράνης (Doiran Memorial), ένας μεγάλος οβελίσκος πλαισιωμένος από δύο πέτρινα λιοντάρια. Εκεί τιμάται η μνήμη περισσότερων από 3.000 στρατιωτών της Βρετανικής Κοινοπολιτείας που έχασαν τη ζωή τους στις σκληρές μάχες της Δοϊράνης (1916–1918) και των οποίων οι τάφοι είναι άγνωστοι. Οι λευκές επιτύμβιες στήλες, ευθυγραμμισμένες με μαθηματική ακρίβεια μέσα σε καταπράσινους, προσεγμένους κήπους, προκαλούν δέος.
Τα συμμαχικά νεκροταφεία, ιδιαίτερα τα βρετανικά, τα οποία διαχειρίζεται ειδική υπηρεσία (Commonwealth War Graves Commission – CWGC), ξεχωρίζουν για την ιδιαίτερη αισθητική τους:
• Όλες οι επιτύμβιες στήλες είναι πανομοιότυπες, ανεξάρτητα από τον βαθμό του στρατιώτη (από απλό φαντάρο μέχρι στρατηγό).
• Κάθε στήλη αναγράφει το όνομα, την ηλικία, το έμβλημα του συντάγματος και, σε πολλές περιπτώσεις, ένα σύντομο, συγκινητικό μήνυμα από την οικογένειά του. Υπάρχει επίσης το σύμβολο της θρησκείας του νεκρού.
• Δεν μοιάζουν με κοινά νεκροταφεία, αλλά με ανοιχτά, φωτεινά πάρκα γεμάτα λουλούδια και δέντρα, συμβολίζοντας τη ζωή που συνεχίζεται μέσα από τη θυσία τους.
Με όλα αυτά τα σημάδια της ιστορίας που είναι διάσπαρτα θα μπορούσε ο Νόμος Κιλκίς (τουριστικά περιφρονημένος σήμερα) να είναι ένας προορισμός ιστορικού τουρισμού πρώτης γραμμής σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Προφανώς στο παρελθόν δεν έγιναν αυτά τα βήματα που απαιτούνται για την ανάδειξη και προβολή του ιστορικού αποθέματος της περιοχής. Ωστόσο ακόμη και έτσι αρκετοί απόγονοι των πεσόντων επισκέπτονται τα συμμαχικά νεκροταφεία για να αναζητήσουν τους τάφους των προγόνων τους και να αφήσουν λίγα λουλούδια.
Info…
Στο Κιλκίς πήγαμε στα πλαίσια ενός δημοσιογραφικού ταξιδιού του Δήμου Κιλκίς που ξεκίνησε προσπάθειες για την προβολή των ιστορικών σημείων της περιοχής. Το οργάνωσε η εταιρεία Butterfly Communication που μεταξύ άλλων ειδικεύεται στο τουριστικό μάρκετινγκ και την προώθηση προορισμών.
