Κείμενο – φωτογραφίες: Omorfa Taxidia
Αν υπάρχει ένας προορισμός στην Αρμενία που συνδυάζει την επιβλητική φύση με τη βαθιά ιστορική και θρησκευτική κληρονομιά, αυτός είναι το Μοναστήρι του Geghard (Γκεγάρντ). Λαξευμένο κυριολεκτικά μέσα σε έναν πανύψηλο βράχο, στην είσοδο της μαγευτικής κοιλάδας του ποταμού Αζάτ, αυτό το συγκρότημα μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής αποτελεί το κορυφαίο δείγμα της αρμενικής τέχνης και, όχι τυχαία, έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 2000.
Η Ιστορία: Από τον Φωτιστή στο Δόρυ
Το Geghard, του οποίου το πλήρες όνομα είναι Geghardavank (Μοναστήρι του Δόρατος), φέρει ιστορία αιώνων, συνδεδεμένη με τα θεμέλια του Χριστιανισμού στην πρώτη χώρα που τον υιοθέτησε ως επίσημη θρησκεία, το 301 μ.Χ.
• Ίδρυση τον 4ο αιώνα: Σύμφωνα με την παράδοση, το πρώτο μοναστήρι ιδρύθηκε από τον Άγιο Γρηγόριο τον Φωτιστή, τον άνθρωπο που εκχριστιάνισε την Αρμενία. Αρχικά ήταν γνωστό ως Ayrivank (Σπηλαιώδες Μοναστήρι) λόγω των υπόσκαφων εκκλησιών.
• Το Κειμήλιο που έδωσε το Όνομα: Το μοναστήρι έγινε παγκοσμίως γνωστό και απέκτησε το σημερινό του όνομα λόγω του ιερού κειμηλίου που φυλασσόταν εδώ: την Αιχμή του Δόρατος (Geghard) με το οποίο τρύπησε ο Ρωμαίος στρατιώτης την πλευρά του Ιησού κατά τη Σταύρωση. Το Δόρυ, φέρεται να το έφερε στην Αρμενία ο Απόστολος Ιούδας (Θαδδαίος) και αποτέλεσε πόλο έλξης για χιλιάδες προσκυνητές ανά τους αιώνες. Σήμερα, το κειμήλιο φυλάσσεται στο Μουσείο του Ετσμιατζίν.
• Η Μεσαιωνική Ακμή: Αν και το αρχικό μοναστήρι καταστράφηκε από τους Άραβες τον 9ο αιώνα, αναπτύχθηκε ξανά με την κορύφωση της δόμησης να έρχεται τον 13ο αιώνα. Η κύρια εκκλησία (Καθολικό) ανεγέρθηκε το 1215, ενώ η οικογένεια των πριγκίπων Proshyan, που αγόρασε το συγκρότημα, πρόσθεσε τις εκπληκτικές λαξευτές εκκλησίες και τον οικογενειακό τάφο τη δεκαετία του 1240.
Αρχιτεκτονικό Θαύμα Μέσα στο Βράχο
Αυτό που κάνει το Geghard μοναδικό είναι ο τρόπος που τα κτίσματα συμπληρώνουν και ενοποιούνται με το φυσικό τοπίο. Ενώ το Καθολικό είναι ελεύθερα δομημένο, οι περισσότερες εκκλησίες, τα παρεκκλήσια, ακόμη και τα κελιά των μοναχών είναι σκαλισμένα με εκπληκτική δεξιοτεχνία στο συμπαγή βράχο, αναδεικνύοντας το απόγειο της μεσαιωνικής αρμενικής αρχιτεκτονικής.
• Οι Λαξευτές Εκκλησίες: Περιπλανηθείτε στους χώρους που έχουν δημιουργηθεί με κόπο και τέχνη μέσα στο βουνό. Θα εκπλαγείτε από την ακουστική και τη μυστηριακή ατμόσφαιρα που δημιουργείται από το ημίφως και τα ανάγλυφα σχέδια. Δεν υπάρχει ηλεκτρικό φως παρά μόνο το λιγοστό φως της ημέρας που φτάνει από τα μικρά παράθυρα και την οροφή καθώς και αυτό των κεριών. Γι΄ αυτό και το μοναστήρι κλείνει για τους επισκέπτες με τη δύση του ηλίου.
• Η Κοιλάδα του Αζάτ: Η τοποθεσία του μοναστηριού, περιτριγυρισμένη από γκρεμούς και ηφαιστειογενή πετρώματα, προσφέρει ένα θέαμα μεγαλειώδους φυσικής ομορφιάς, αναπόσπαστο κομμάτι του Μνημείου UNESCO.
Η επίσκεψη στο Geghard συνήθως συνδυάζεται με τον κοντινό Ναό του Γκαρνί, έναν μοναδικό ελληνορωμαϊκό ναό που αποκαλείται και ο Παρθενώνας της Αρμενίας.
Info…
Στην Αρμενία πήγαμε στα πλαίσια ενός εκπαιδευτικού ταξιδιού (fam trip) που οργάνωσε το τουριστικό γραφείο της Θεσσαλονίκης Ambotis Travel το οποίο ασχολείται εδώ και χρονιά με τον συγκεκριμένο προορισμό. Το εκπαιδευτικό ταξίδι διοργανώθηκε με την συνεργασία της SKY express, καθώς η ελληνική αεροπορική εταιρεία συνδέει την Αθήνα με το Γερεβάν τρεις φορές την εβδομάδα.
