Το παλιό λιμάνι της Μασσαλίας (φώτο), σήμερα είναι η μαρίνα της πόλης για τα τουριστικά σκάφη. Από αυτόν τον καλά προστατευόμενο κόλπο ξεκίνησε κάποτε η ιστορία της Μασσαλίας.
Η ίδρυση της Μασσαλίας (περί το 600 π.Χ.) από Έλληνες ναυτικούς και εμπόρους που ξεκίνησαν από τη Φώκαια της Μικράς Ασίας, συνοδεύεται από έναν από τους πιο όμορφους και ρομαντικούς μύθους της αρχαιότητας.
Η ιστορία αυτή, που διασώθηκε από αρχαίους συγγραφείς όπως ο Αριστοτέλης (στο έργο του Μασσαλιωτών Πολιτεία) και ο Ρωμαίος ιστορικός Ιουστίνος, συνδυάζει την ελληνική ναυτική τόλμη με τα τοπικά έθιμα των Κελτών/Λιγούρων της νότιας Γαλατίας.
Ο Μύθος του Πρωτέα και της Γύπτιδος
Επικεφαλής των Φωκαέων αποίκων ήταν ένας ικανός και εμφανίσιμος θαλασσοπόρος, ο Πρωτέας (σε κάποιες εκδοχές αναφέρεται και ως Εύξενος). Οι Έλληνες έφτασαν με τα πλοία τους σε έναν φυσικό, καλά προστατευμένο κόλπο της περιοχής, τον Λακυδώνα (το σημερινό Παλιό Λιμάνι της Μασσαλίας).
Εκείνες τις ημέρες, η τοπική γαλατική φυλή των Σεγοβρίγων, με αρχηγό τον βασιλιά Νάννο, προετοιμαζόταν για μια μεγάλη γιορτή. Ο βασιλιάς είχε διοργανώσει ένα συμπόσιο προκειμένου η κόρη του, η πριγκίπισσα Γύπτις (ή Πέττα), να επιλέξει τον σύζυγό της ανάμεσα σε πολλούς τοπικούς άρχοντες και μνηστήρες.
Το έθιμο της φυλής όριζε το εξής:
Κατά τη διάρκεια του συμποσίου, η πριγκίπισσα θα έμπαινε στην αίθουσα κρατώντας ένα κύπελλο γεμάτο κρασί (ή νερό). Σε όποιον άντρα επέλεγε να προσφέρει το κύπελλο, αυτός θα γινόταν ο εκλεκτός της καρδιάς της και ο μελλοντικός της σύζυγος.
Ο βασιλιάς Νάννος, επιδεικνύοντας πνεύμα φιλοξενίας, κάλεσε στο συμπόσιο και τους νεοφερμένους Έλληνες ναυτικούς.
Όταν η Γύπτις μπήκε στην αίθουσα, προσπέρασε όλους τους Γαλάτες μνηστήρες που διεκδικούσαν το χέρι της. Εντυπωσιασμένη από την κορμοστασιά και την ευγένεια του ξένου, πλησίασε τον Πρωτέα και του πρόσφερε το κύπελλο.
Η Γέννηση της Μασσαλίας
Ο βασιλιάς Νάννος σεβάστηκε απόλυτα την επιλογή της κόρης του. Αποδέχτηκε τον Πρωτέα ως γαμπρό του και, ως γαμήλιο δώρο, του παραχώρησε τη γη γύρω από τον κόλπο για να ριζώσει η νέα του οικογένεια και να χτιστεί η πόλη.
Ο Πρωτέας και η Γύπτις παντρεύτηκαν, και στο σημείο εκείνο υψώθηκαν τα πρώτα τείχη της Μασσαλίας η οποία εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα από τα πιο πλούσια, ισχυρά και πολιτισμένα λιμάνια ολόκληρης της Δυτικής Μεσογείου.
Ο μύθος αυτός συμβολίζει την ειρηνική ενσωμάτωση, τη συνεργασία και την πολιτισμική ανάμειξη των Ελλήνων αποίκων με τους γηγενείς πληθυσμούς της Γαλλίας.
