του Σάκη Παπαδόπουλου
Το χθεσινό πρόβλημα στα σύστημα επικοινωνίας του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας που νέκρωσαν τον ελληνικό εναέριο χώρο για αρκετές ώρες, ανέδειξαν όχι μόνο τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό αλλά και την διαχρονική κόντρα ανάμεσα στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και κατ’ επέκταση με το αρμόδιο Υπουργείο.
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας είναι ο σημαντικότερος κρίκος στην εξυπηρέτηση των επιβατικών αεροσκαφών. Προφανώς γι’ αυτό θέλουν μεγαλύτερο και σημαντικότερο αν όχι κορυφαίο ρόλο στις αποφάσεις για την λειτουργία του κλάδου, αλλά και τα έσοδα από το Eurocontrol. Δηλαδή τα έσοδα από τις υπερπτήσεις των ξένων αεροσκαφών από τον ελληνικό εναέριο χώρο, περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο.
Οι ελεγκτές έχουν την δική τους Ένωση και όταν απεργούν νεκρώνει ο ουρανός. Αντίθετα όταν απεργούν οι άλλοι κλάδοι της πολιτικής αεροπορίας που ανήκουν στην ΟΣΥΠΑ, οι πτήσεις εκτελούνται κανονικά.
Ελεγκτές και ΥΠΑ λένε τα δικά τους όσον άφορα τα τεχνικά προβλήματα στην εναέρια κυκλοφορία και μάλιστα τα λένε πολλές φορές με εμπάθεια και εμμονές. Αποτέλεσμα είναι να μην μπορείς να καταλάβεις τι πραγματικά συμβαίνει.
Οι ελεγκτές λένε ότι ο υπάρχων εξοπλισμός ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας είναι απαρχαιωμένος, χειρότερος απ’ ότι διαθέτουν όλα τα γύρω κράτη (Τουρκιά, Αίγυπτος, Βαλκανικές χώρες). Τοποθετήθηκε το 1999 με προδιαγραφές του 1995 όταν και σχεδιάστηκε. Η αλήθεια είναι ότι καθώς η τεχνολογία στις μέρες μας τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, το 1995 είναι πλέον τεχνολογικά μεσαίωνας. Επίσης υποστηρίζουν πως ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας με τα υπάρχοντα συστήματα λειτουργεί χάρη στις δικές τους υπεράνθρωπες προσπάθειες.
Η ΥΠΑ και το Υπουργείο απαντούν πως “έχουμε πράγματι παλαιά συστήματα, αλλά είναι σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές”.
Το Υπουργείο ισχυρίζεται ότι έχει ήδη ξεκινήσει η αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας με ένα σχέδιο που δημιουργήθηκε σε συνεννόηση με τη DG MOVE, την EASA και τον EUROCONTROL. Περιλαμβάνει 364 δράσεις, οργανωμένες σε επτά διακριτούς πυλώνες, με συγκεκριμένα ορόσημα και μηχανισμό παρακολούθησης. Προβλέπεται η υποβολή έκθεσης προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε έξι εβδομάδες. Επί του παρόντος έχει ήδη υποβληθεί η 5η Έκθεση Προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 31 Δεκεμβρίου. Η υλοποίηση ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025 και ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2028.
Οι ελεγκτές από τη μεριά τους υποστηρίζουν πως το σχέδιο είναι ήδη έκτος χρονοδιαγράμματος και πως αν ακόμη και αύριο τοποθετηθούν τα συστήματα, θα πρέπει να περάσουν δυο χρόνια για να μπουν σε πλήρη λειτουργία.
Χαρακτηριστικά της κακής σχέσης που υπάρχει μεταξύ τους είναι η σημερινή ανακοίνωση της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας που κατηγορεί την ΥΠΑ ότι στερείται σοβαρότητας, δείχνει τη γύμνια της και την κατάσταση πανικού στην οποία βρίσκεται. Την κατηγορεί επίσης για άκρατη αλαζονεία επειδή στα δυο δελτία τύπου που εξέδωσε “δεν έγινε η παραμικρή αναφορά για την υπεράνθρωπη προσπάθεια των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και για το ότι κατάφεραν να διαχειριστούν μια πρωτοφανή κατάσταση με υποδειγματικό τρόπο”.
Επίσης αναφέρει πως «δεν έχει υπάρξει σαφής ενημέρωση από την ΥΠΑ ούτε για τα ακριβή αίτια του χθεσινού συμβάντος, ούτε για τη διαδικασία μέσω της οποίας αποκαταστάθηκε η λειτουργία των συχνοτήτων».
Κοντολογίς σε συνθήκες διχασμού μεταξύ των άμεσα εμπλεκόμενων φορέων, η Ελλάδα προσπαθεί να λύσει ένα θέμα εθνικής σημασίας όπως είναι ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας. Ίσως και γι΄αυτό να μείναμε πίσω από χώρες που παλαιότερα απαξιούσαμε ακόμη και να τις αναφέρουμε…
