Φωτογραφίες: Υπουργείο Πολιτισμού

Στην ιστορική Βέροια ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση δυο σημαντικών ιστορικών μνημείων από την Οθωμανική περίοδο, του Τεμένους Ορτά και του Δίδυμου Οθωμανικού Λουτρού, που τεκμηριώνουν την πολυεπίπεδη ιστορική και αρχιτεκτονική κληρονομιά της πόλης.

Κατά την απόδοση των μνημείων στη Βέροια, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στον χαιρετισμό της ανέφερε: «Τα μνημεία δεν είναι απλώς κατάλοιπα του παρελθόντος. Αποτελούν ζωντανά στοιχεία της ταυτότητάς μας. Και η Βέροια έχει ένα εξαιρετικά σημαντικό μνημειακό πλούτο, διαθέτει 52 ιστάμενα μνημεία. Με την απόδοση των αποκατεστημένων οθωμανικών μνημείων, του Τεμένους Ορτά και του Δίδυμου Οθωμανικού Λουτρού, που θα φιλοξενούν πολιτιστικές χρήσεις, τα μνημεία αυτά αποκτούν ξανά τη θέση που τους αξίζει στη σύγχρονη ζωή της πόλης.

Οθωμανικά μνημεία στη Βέροια

Το Τέμενος Ορτά είναι ένα από τα σημαντικότερα και παλαιότερα σωζόμενα οθωμανικά μνημεία της Βέροιας και ένα από τα πρώιμα τεμένη που διατηρούνται στον ελλαδικό χώρο. Χρονολογείται στα τέλη του 15ου αιώνα, περίπου το 1490–1491, και βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της πόλης, στη συμβολή των οδών Λεωνίδου και Θεμιστοκλέους. Η ονομασία «Ορτά», που σημαίνει «κεντρικό», συνδέεται με τη θέση του, ενώ ιδιαίτερη ιστορική αξία έχει η αναφορά του Τούρκου περιηγητή Εβλιγιά Τσελεμπή, τον 17ο αιώνα, στον εντυπωσιακό μολυβδόφυτο τρούλο του. Το κυρίως έργο της αποκατάστασης και ανάδειξης υλοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας, με χρηματοδότηση 450.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το Δίδυμο οθωμανικό λουτρό, γνωστό και ως «Τουζτσί χαμάμ» (Λουτρό του Αλατά), χρονολογείται στα τέλη του 15ου αιώνα και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα σωζόμενα οθωμανικά μνημεία της πόλης. Βρίσκεται στην ιστορική συνοικία Κυριώτισσα και αποτελείται από δύο συμμετρικά, αυτοτελή τμήματα, ανδρικό και γυναικείο, με πλήρη ανάπτυξη των χώρων ενός δημόσιου χαμάμ. Ξεχωριστή αξία έχουν οι τοιχογραφίες του ανδρικού τμήματος, με σκηνές κυνηγιού και απεικονίσεις εξωτικών ζώων, όπως ελέφαντας και καμηλοπάρδαλη, ένας σπάνιος εικονογραφικός διάκοσμος για οθωμανικό λουτρό. Το μνημείο αναφέρεται από τον Εβλιγιά Τσελεμπή τον 17ο αι. και παρέμεινε σε λειτουργία έως το 1930. Το έργο της αποκατάστασης και ανάδειξης, προϋπολογισμού 1.020.000 ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού, διασώζει ένα σημαντικό τεκμήριο της οθωμανικής κυριαρχίας της ιστορίας και αρχιτεκτονικής της Βέροιας και συμβάλλει στην επανένταξή του στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της πόλης.